2 - General processions  pp. 73-99

General processions

By Andrew Brown

Image View Previous Chapter Next Chapter



On Wednesday 6 July 1491, the Holy Blood relic was carried on a procession of a different kind. One anonymous chronicler described the occasion. A great number participated: representatives of the four religious orders – children and priests – and of the seven parish churches – young and old – bareheaded and carrying candles led the way; then came a contingent from St Donatian's, with its choristers; after them, blessing the people, came the bishop of Tournai, holding a gold mitre. The relic itself was carried by the dean and subdean of St Donatian's, surrounded by six guards, each with a burning torch painted with the arms of Bruges. They were followed by another six ‘notable men’ carrying similar torches; then came the captain, baljuw, schout, burghers and officers of the town. A further 300 torches lit up the processors. The cortège began its journey in the burg, and before reaching Our Lady's church, where mass was held, it paused at a station in the markt outside the Belfry, in front of the window ‘from which laws were called out’. There the Holy Blood was placed on a costly stage, and before it, barefoot, bareheaded and on their knees, people sang and prayed for peace in Flanders, the welfare of Count Philip and for good weather.

The procession had been agreed upon two days earlier by the town magistrates, churchmen and the suffragan bishop. The magistrates had laid down its route and purpose.

2

Reference Type: notes

J. Haemers and E. Lecuppre-Desjardin , ‘Conquérir et reconquérir l'espace urbain: Le Triomphe de la collectivité sur l'individu dans le cadre de la révolte brugeoise’, in C. Deligne and C. Billen (eds.), Voisinages, coexistences, appropriations: Groupes sociaux et territoires urbains du Moyen Age au 16e siècle (Turnhout, 2007), pp. 119–43

Reference Type: notes

P. Allossery , ‘Medeelingen en oorkonden: De oudste giften en fondatiën ten bate der arme gevangenen te Brugge (ca. 1300–1475)’, ASEB 79 (1936), 67–130; ASEB 80 (1937), 155–73

Reference Type: notes

A. Löther , Prozessionen in Spämittelalterlichen Städten (Cologne, 1999), esp. pp. 90–9

Reference Title: Primary sources

Reference Type: bibliography

Reference Title: Unpublished

Reference Type: bibliography

Reference Title: Bruges, Archief Ongeschoeide karmelieten

Reference Type: bibliography

Liber oblongus

Reference Title: Bruges, Archief van het OCMW

Reference Type: bibliography

Reference Title: Heilige-Geest en Onze-Lieve-Vrouw te Potterie

Reference Type: bibliography

Charters

Reference Title: Hospice Lucx

Reference Type: bibliography

Charters

Reference Title: Hospice Nazareth

Reference Type: bibliography

Charters

Reference Title: Hospice van Boneem

Reference Type: bibliography

Charters

Reference Title: Onze-Lieve-Vrouw armendis

Reference Type: bibliography

2–9, Rekeningen (1422–1503)
155, Register: cartulaire
178, 179, 180, Register: planarius
Charters

Reference Title: Sint-Anna en Sint-Kruis armendis

Reference Type: bibliography

Charters

Reference Title: Sint-Joos

Reference Type: bibliography

178, Rekeningen
Charters

Reference Title: Sint-Juliaans

Reference Type: bibliography

Register 1, 2
Charters

Reference Title: Sint-Kruis

Reference Type: bibliography

Charters

Reference Title: Sint-Niklaas godshuis

Reference Type: bibliography

Charters

Reference Title: Sint-Salvator: armendis

Reference Type: bibliography

1–12, Rekeningen (1403–1500)
126, 127, 128, Register, cartulaires
181, Register, planarius
Charters

Reference Title: Sint-Walburga

Reference Type: bibliography

1, Register: rekeningen, 1492–1520
30, 31, Cartulaire I, II
Charters

Reference Title: Wijngarde

Reference Type: bibliography

Charters

Reference Title: Bruges, Archief van Hoofdgilde Sint-Sebastiaan

Reference Type: bibliography

Rekeningboeken, i (1455–64), ii (1464–72), iii (1455–72), iv (1468–80; 1506–7, 1511–13)
Charters

Reference Title: Bruges, Bischoppelijk archief

Reference Type: bibliography

Reference Title: Sint-Basil

Reference Type: bibliography

C445
C446

Reference Title: Sint-Clare

Reference Type: bibliography

C220, Cartularium
C221, Cartularium
C227, Memorial boek

Reference Title: Sint-Donaas

Reference Type: bibliography

A39, Charters
A40–2, Testaments and foundations
A47–58, Acta capituli (1345–1522)
A128, Cartularium
A130, Cartularium (microfilm from town archive, Hamburg)
A141, Planarius
A250–4, Charters
D40–9, Charters
G1–7, Fabric accounts (1365–1500)
G127, 130, Accounts of the obedientiar
I4, Ambachten
I9–13, Processen

Reference Title: Sint-Juliaansgasthuis

Reference Type: bibliography

C455, Obituarium

Reference Title: Sint-Kristoffels

Reference Type: bibliography

C440

Reference Title: Sint-Salvator

Reference Type: bibliography

S47, Planarius
S178, Cartularium
S195, 196, Testaments and foundations
S220, Armendis
S238, Acta capituli (1480–1501)
S289, Fondatïeboek
S322, Handboek fondatïes
S328, Acta capituli
S344, Gilden (charters)
S595, Rekening communiteit
S616, Rekeningen kerkfabriek (1482–92, 1501–3)
S718, Cartularium
S728, Charters

Reference Title: Bruges, Grootseminarie

Reference Type: bibliography

Reference Title: Eekhout

Reference Type: bibliography

181/150, Cartularium
Charters n3E, n4E
Handschriften
72/125, Getijdenboek

Reference Title: Zonnebeke

Reference Type: bibliography

Charters 202bis

Reference Title: Bruges, Kerkarchief Onze-Lieve-Vrouw te Potterie

Reference Type: bibliography

1, Register
Register 12, Cartularium
Register 89, 90, Rekeningen (1342–1425)

Reference Title: Bruges, Rijksarchief

Reference Type: bibliography

Reference Title: Ambachten

Reference Type: bibliography

1, Cartularium
42, Booghemakers
64, Goudsmeden cartulaire (1395–1457)
386, Register den smeden (1374–1500)

Reference Title: Blauwe nummers

Reference Type: bibliography

1373, 2309, 3947, 6922, 7020, 7721, 8084, 8092, 8096, 8112, 8185, 8120, 8121, 8122, 8124, 8127, 8128, 8133, 8135, 8187, 8194, 8201, 8203, 8205, 8219, 8231, 8232, 8249, 8271, 8277, 8284, 8300, 8303, 8318, 8518, 8592, 8663, 8688, 8702, 8727, 8772, 8776, 8845, 9056, 9059, 9061, 9062, 9065, 9149, 9154, 9158.

Reference Title: Découvertes

Reference Type: bibliography

10 (Process)
13 (Obituarium klooster van Sion)
80 (Sint-Salvator, confraternity)
81 (Obituarium Sint-Salvator)
86 (Sint-Obrecht cartularium)
172, 214, 224 (lootghieters)
194 (Sint Basil)

Reference Title: Onze-Lieve-Vrouw, oudarchief

Reference Type: bibliography

250, Acta capituli (1480–1501)
720, Cartularium
725, Legger van renten 1416
735, Planarius
741, Fondatïe
1181, Cartularium kerkfabriek
1350, Begravingsboek kerkfabriek (1428–1522)
1217, Rekeningen kerkmeesters (1464–71)
1403, (NK) Rekeningen kerkmeesters (1444–1511)
1497, Rekeningen confraternitatis chori
1501, Gilde van de Onze-Lieve-Vrouw van Sneeuw, cartularium (1467–1516)
1531, 1532, Gilde van de Onze-Lieve-Vrouw van Sneeuw, rekeningen (1467–1532)
2003, Statuta confraternitatis chori
Charters

Reference Title: Proosdij

Reference Type: bibliography

1507–13, Vierschaar (1430–1506)

Reference Title: Sint-Anna

Reference Type: bibliography

5, Cartularium Sint-Kruis
6, Register Sint-Anna
251, Sacrament guild
Charters

Reference Title: Sint-Gillis

Reference Type: bibliography

3, Process (relic of St Giles)
4, 26, 27, 271, Cartularia
273, Cartularium van het commun
292–4, Aflaten
Charters

Reference Title: Sint-Jacobs, oudkerkarchief

Reference Type: bibliography

23, 24, 98, Rekeningen kerkarchief (1419–23, 1443–67, 1464–78)
197, 198, Begravingsboek (1426–50; 1398–1778)
377, Registrum communitate
646, 647, Cartularia: armendis
887, 888, Register fondatïes (1369–1594; 1463–78)
Charters

Reference Title: Sint-Salvator, oud kerkarchief

Reference Type: bibliography

609, Rentboek

Reference Title: Sint-Walburga

Reference Type: bibliography

12–14, 74, Cartularia
224–27, Rekeningen communiteit (1422–70)
395–7, Cartularia
Charters

Reference Title: Bruges, Stadsarchief

Reference Type: bibliography

96, 1 (Rudenbouc), 2 (Rodenboek), 3 (Rodenboek A), 4 (Ouden wittenbouc), 6 (Wittenbouc B), 10 (Geluwenboek), 11 (Groenenbouc A), 12 (Groenenbouc B), 13 (Groenenbouc C), 14 (Nieuwen groenenbouc onghecottert), 15 (Tweeden nieuwen groenenbouc B), 20 (Proose en kannunikse), 21 (Sentencïen)
99, 100, Politeke oorkonden, charters
114, Wetsvernieuwingen (1363–1500)
120, Hallegeboden, i–iii (1490–1530)
157, Civiele sententïen vierschaar (1465–9)
165, 166, Civiele sententïen kamer
192, Verluydboek, I (1490–1515)
196, Doncker camer: 9, 11 Bezzetteboucken; Cartularium
198, Klerken van de vierschaar
216, Stadsrekeningen (1280–1520)
277, Presentwijnen
299, Makelaars: Cartularium; Renteboek
324, Droogscheerders
333, Kleermakers: Register betreffende fondatïes
334, Cordewaniers
336, Kuipers
337, Kulkstickers
345, Peltiers
350, Sceppers
384, Librarïers
385, Sint-Joris gilde; rekeningen (1445–80); ledenregister
389, Heilige Geest
390, Drie Santinnen
406, Korenmarkt
430, Hospitaal Potterie
438, Bogaardenschool: Cartularia; Rekeningen
446, Sint-Donaas
456, Heilige Bloedkapel
457, Fondatïes
505, Gilde Drogenboom: ledenregister; rekeningen (1496–1515); charters
506, Gilde Roosebeke
524, Gilde Hulsterloo
539, Hs. 3, ‘Beschrijving … van de Witte Beer’
574, J. P. van de Maele, Beschryvinge van Brugge
828bis, Klerken van de vierschaar

Reference Title: Bruges, Stadsbiblioteek

Reference Type: bibliography

Hs. 436, ‘Chronicke van Vlaenderen’
Hs. 437, ‘Chronicke van Vlaenderen’

Reference Title: Brussels, Archives générales du Royaume / Algemeen Rijksarchief

Reference Type: bibliography

CC 1923–5 (Chambre des comptes, 1467–70)
CC 13773, 13777, 13780 (Schoutrekeningen Brugge)
CC 27388–94 (Chambre des comptes, 1446–59)
Trésor de Flandre (chartes), 1er série: 1684, 1697, 1698, 1701, 1703

Reference Title: Lille, Archives départementales du nord

Reference Type: bibliography

B 1343, 1347, 1507, 1561, 1562, 1563, 1597, 1602, 1608, 1609, 1611, 1616, 1686–96, 1705 (Cartulaires de Flandre, Registres des chartes)
B 1923, 1925, 1927, 1948, 1951, 1954, 1957, 1961, 1963, 1966, 1969, 1972, 1975, 1978, 1982, 1988, 1991, 1994, 1996, 1998, 2000, 2002, 2004, 2008, 2012, 2017, 2020, 2026, 2030, 2034, 2040, 2045, 2048, 2051, 2054, 2061, 2064, 2068, 2115, 2118 (Recettes générales de finances, 1420–77)
B 3231, 3239, 3346, 3431–3434, 3455–7, 3661, 3662 (Recettes de l'hôtel des ducs de Bourgogne)
B 4077–117 (Recettes générales des comtes de Flandre, 1385–1475)
B 7662
B 17703–6 (Lettres reçues et dépêchées)

Reference Title: Lille, Bibliothèque municipale

Reference Type: bibliography

MS 466

Reference Title: Published

Reference Type: bibliography

Allossery, P . ‘Medeelingen en oorkonden: De oudste giften en fondatiën ten bate der arme gevangenen te Brugge (ca. 1300–1475)’. ASEB 79 (1936), 67–130; ASEB 80 (1937), 155–73.
Anglo, S . La Tryumphante Entrée de Charles prince des espagnes en Bruges 1515. Amsterdam, New York: Theatrum Orbis Terrarum, 1973.
Anon . Chronicon comitum Flandrensium, in J.-J. De Smet (ed.), Collection de chroniques belges inédites, 4 vols. Brussels, 1841.
Beleth, Johannes . Summa de ecclesiasticis officiis, ed. H. Douteil . Turnhout: Brepols, 1976.
Carton, C. L . (ed.). Het boeck van al 't gene datter geschiet is binnen Brugge sichent Jaer 1477, 14 Februarii, tot 1491. Ghent, 1859.
Carton, C. L . Oudvlaemsche liederen en andere gedichten der XIVe en XVe eeuwen. 2 vols. Ghent, 1849.
Chastellain, Georges . Oeuvres de Georges Chastellain, ed. M. Kervyn de Lettenhove . 8 vols. Brussels: Académie royale de Belgique, 1864.
Custis, C. Jaerboek der stad Brugge. Bruges, 1738.
de Damhouder, Joost . Vande grootdadigheyt der Brugsche stadts-regeringhe [1567]. Amsterdam, 1648.
de Doppere, Romboudt . Fragments inédits de Romboudt de Doppere … Chronique brugeoise de 1491 à 1498, ed. P. H. Dussart . Bruges: Société d'émulation de Bruges, 1892.
de la Marche, Olivier . Mémoires d'Olivier de la Marche, ed. H. Beaune and J. d'Arbaumont , 4 vols. Paris: Société de l'histoire de France, 1883–8.
Delepierre, O . Précis analytique des documents que renferme le depot des archives de la Flandre-Occidentale à Bruges. 10 vols. Bruges, 1840.
de Monstrelet, Enguerrand . Chroniques d'Enguerrand de Monstrelet, ed. J. A. Buchon . Collection des chroniques nationales françaises 6–7. Paris: Verdière, 1826–7.
de Roovere, Anthonis . De gedichten van Anthonis de Roovere, ed. J. J. Mak . Zwolle: Tjeenk Willink, 1955.
De Smet, J.-J . (ed.). Corpus chronicorum Flandriae. 4 vols. Brussels: Commission royale d'histoire, 1837–65.
Despars, Nicolaes . Chronijcke van Vlaenderen ende graefscepe van Vlaenderen … van de jaeren 405–1492, ed. J. de Jonghe , 4 vols. Bruges, 1839–42.
Dionysius the Carthusian . ‘De modo agendi processiones sanctorumque veneratione’, in Doctoris Ecstatici Dionysii Cartusiani opera omnia. 44 vols., Vol. XXXVI. Tournai: Typis Cartusiae S. M. de Pratis, 1908, pp. 199–209.
Dunnebeil, S . (ed.). Die Protokollbücher des Ordens vom Goldenen Vlies ii: Das Ordensfest 1468 in Brügge unter Herzog Karl dem Kühnen. Stuttgart: J. Thorbecke, 2003.
Durandus, Guillelmus . Guillelmi Duranti rationale divinorum officiorum V–VI, ed. A. Davril and T. M. Thibodeau . Turnhout: Brepols, 1998.
Durandus, Guillelmus Guillelmi Duranti rationale divinorum officiorum VII–VIII, ed. A. Davril , T. M. Thibodeau and B.-G. Guyot . Turnhout: Brepols, 2000.
Eiximenis, F . Regiment de la cosa publica, ed. P. Daniel de Molins de Rei . Barcelona: Imprenta Varias, 1927.
Fredericq, P . (ed.). Corpus documentorum inquisitionis haereticae pravitatis Neerlandicae. 3 vols. Ghent, 1906.
Froissart, Jean . Chroniques, ed. G. Raynaud , 15 vols. Paris: La Société de l'histoire de France, 1897.
Galbert of Bruges . The Murder of Charles the Good, ed. J. B. Ross . New York: Columbia University Press, 1959.
Gerson, Jean . Oeuvres complètes de Jean Gerson, ed. P. Glorieux . 10 vols. Paris: Desclée, 1960–73.
Gillis li Muisis . Chronica Aegidii li Muisis, in J.-J. De Smet (ed.), Corpus chronicorum Flandriae, 4 vols., Vol. II. Brussels: Commission royale d'histoire, 1841.
Gilliodts-van Severen, L . Essais d'archéologie Brugeoise: Mémoriaux de Bruges. Bruges: L. de Plancke, 1912.
Gilliodts-van Severen, L Inventaire des archives de la ville de Bruges. 7 vols. Bruges: E. Gailliard, 1871–85.
Gilliodts-van Severen, L Inventaire diplomatique des archives de l'ancienne Ecole Bogarde à Bruges. 3 vols. Bruges: Société d'émulation de Bruges, 1899.
Gilliodts-van Severen, L L'Obituaire de Saint-Donatien de Bruges. Brussels: Commission royale d'histoire, 1889.
Johnstone, H . (ed.). Annales Gandenses. Oxford: Clarendon Press, 1985.
Lambert, V . (ed.). De oorkonden van het Sint-Donatiaanskapittel te Brugge 9de eeuw–1300. Brussels: Koninklijke commissie voor geschiedenis, 2008.
Molinet, Jean . Chroniques de Jean Molinet, ed. G. Doutrepont and O. Jodogne . 3 vols. Brussels: Académie royale de Belgique, 1935.
Rombauts, W . Het oud archief van de kerkfabriek van Sint-Jacob (XIII–XIXde eeuw). Brussels: Algemeen Rijksarchief, 1986.
Serrure C. P. and P. Blommaert (eds.). Kronyk van Vlaenderen. 10 vols. Ghent: Maetschappy der Vlaemsche Bibliophilen, 1839.
Tafur, Pero . Travels and Adventures 1435–1439, ed. M. Letts . London: Routledge, 1926.
van Dixmude, Jan . Chronicke van den prinsen ende graven van Vlaenderen en Brabant van 1377 tot 1443, ed. J. J. Lambin . Ypres, 1835.
van Male, Zegher , De Lamentatie van Zeghere van Male: Brugge na de opstand tegen Spanje 1590, ed. A. Dewitte and A. Viaene . Bruges: Gidsenbond, 1977.
Vorsterman, W . (ed.). Dits die excellente cronike van Vlaenderen. Antwerp, 1531.
Wyffels, C . and J.-J. De Smet (eds.). De rekeningen van de stad Brugge 1280–1319: Eerste deel 1280–1302. Brussels: Koninklijke commissie voor geschiedenis, 1965–71.
Wyffels, C . and A. Vandewalle (eds.). De rekeningen van de stad Brugge 1280–1319: Tweede deel 1303–1319. Brussels: Koninklijke commissie voor geschiedenis, 1995.

Reference Title: Secondary sources

Reference Type: bibliography

Althoff, G . ‘The Variability of Rituals in the Middle Ages’, in G. Althoff , J. Fried and P. Geary (eds.), Medieval Concepts of the Past: Ritual, Memory and Historiography. Cambridge: Cambridge University Press, 2003, pp. 71–87.
Althoff, G ‘Zur Bedeutung symbolischer Kommunikation für das Verständnis des Mittelalters’. Frühemittelalterliche Studien: Jahrbuch des Instituts für Frühmittelalterforschung der Universität Münster 31 (1997), 370–89.
Arnade, P . Realms of Ritual: Burgundian Ceremony and Civic Life in Late Medieval Ghent. Ithaca, NY: Cornell University Press, 1996.
Arnade, P. , M. C. Howells and W. Simons , ‘Fertile Spaces: The Productivity of Urban Space in Northern Europe’, Journal of Interdisciplinary History 32 (2002), 515–48.
Arnould, A . ‘De handschriften in het museum van het Heilig-Bloed’, in A. Arnould , Het Heilig Bloed te Brugge. Bruges: Jong Kristen Onthaal voor Toerisme, 1990, pp. 79–90.
Bailey, T . The Processions of Sarum and the Western Church. Toronto: Pontifical Institute of Mediaeval Studies, 1971.
Baldovin, J. F . The Urban Character of Christian Worship: The Origins, Development, and Meaning of Stational Liturgy. Rome: Pontifical Institute, 1987.
Beckwith, S. Christ's Body: Identity, Culture and Society in Late Medieval Writings. London: Routledge, 1993.
Bell, C . Ritual: Perspectives and Dimensions. Oxford: Oxford University Press, 1997.
Bell, C Ritual Theory, Ritual Practice. Oxford: Oxford University Press, 1992.
Bellah, R . ‘Civil Religion in America’, Daedalus (1967), 1–21.
Belting, H . The Image and Its Public in the Middle Ages. New York: A. D. Caratzas, 1990.
Berlin, M . ‘Civic Ceremony in Early Modern London’, Urban History 13 (1986), 15–27.
Bloch, M . ‘The Ritual of the Royal Bath in Madagascar: The Dissolution of Death, Birth and Fertility into Authority’, in D. Cannadine and S. Price (eds.), Rituals of Royalty: Power and Ceremonial in Traditional Societies. Cambridge: Cambridge University Press, 1987, pp. 271–92.
Blockmans, W. P. ‘The Creative Environment: Incentives to and Functions of Bruges Art Production’. in M. W. Ainsworth (ed.), Petrus Christus in Renaissance Bruges. An Interdisciplinary Approach. New York: Metropolitan Museum of Art, 1995, pp. 11–20.
Gilliodts-van Severen, L ‘The Social and Economic Effects of Plague in the Low Countries 1349–1500’. Revue belge de philologie et d'histoire 50 (1980), 833–63.
Gilliodts-van Severen, L De volksvertegenwoordiging in Vlaanderen in de overgang van middeleeuwen naar nieuwe tijden (1384–1506). Brussels: Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen, 1978.
Blockmans W . P. and E. Donckers . ‘Self-Representation of Court and City in Flanders and Brabant in the Fifteenth and Early Sixteenth Centuries’, in W. Blockmans and A. Janse (eds.), Showing Status: Representations of Social Positions in the Late Middle Ages. Turnhout: Brepols, 1999, pp. 81–111.
Boogaart, T. A ., II. An Ethnogeography of Late Medieval Bruges: Evolution of the Corporate Milieu 1280–1349. Lewiston: The Edwin Mellen Press, 2004.
Boone, M . ‘Biografie en prosopografie, een tegenstelling? Een stand van zaken in het biografisch onderzoek over Pieter Lanchals’. Millennium: Tijdschrift voor middeleeuwse studies 7 (1993), 4–13.
Boone, M ‘Brugge: Het Belfort. De macht en de rijkdom van de middeleeuwse steden’, in J. Tollebeek , G. Deneckere , G. Buelens , C. Kesteloot and S. De Schaepdrijver (eds.), België: Een parcours van herinnering. 1: Plaatsen van geschiedenis en expansie (Amsterdam: Bert Bakker/Prometheus, 2008), pp. 41–51.
Boone, M ‘Destroying and Reconstructing the City: The Inculcation and Arrogation of Princely Power in the Burgundian–Hapsburg Netherlands (14th–16th Centuries)’, in M. Gosman , A. Vanderjagt and J. Veenstra , The Propagation of Power in the Medieval West. Groningen: Egbert Forsten, 1997, pp. 1–33.
Boone, M Gent en de Bourgondische hertogen ca. 1384–ca. 1453: Een sociaal-politieke studie van een staatsvormingsproces. Ghent: Handeling der maatschappij voor geschied- en oudheidkunde te Gent, 1990.
Boone, M ‘La Justice en spectacle: La Justice urbaine en Flandre et la crise du pouvoir “bourgignonne” (1477–1488)’. Revue historique 308 (2003), 59–62.
Boone, M ‘State Power and Illicit Sexuality: The Persecution of Sodomy in Late Medieval Bruges’, Journal of Medieval History 22 (1996), 135–53.
Boone M . and P. Stabel (eds.). Shaping Urban Identity. Leuven: Garant, 2000.
Bornstein, D. E . The Bianchi of 1399: Popular Devotion in Late Medieval Italy. Ithaca, NY: Cornell University Press, 1993.
Bovesse, J . ‘Le Comte de Namur Jean Ier et les événements du comte de Flandre en 1325–1326’. Bulletin de la commission royale d'histoire 131 (1965), 385–454.
Brand, H . ‘Mémoire individualisée et conscience communautaire: Souvenir, charité et representation au sein des élites de Leyde à la fin du Moyen Age’, in Brand, Monnet and Staub, Memoria, communitas, civitas, pp. 87–116.
Brand, H Over macht en overwicht: Stedelijke elites in Leiden (1420–1510). Leuven: Garant, 1996.
Brand, H ., P. Monnet and M. Staub (eds.). Memoria, communitas, civitas: Mémoire et conscience urbaines en occident à la fin du Moyen Age. Ostfildern: Thorbecke, 2003.
Brassart, F . Le Pas du perron fée. Douai, 1874.
Brinkman, H . ‘De Brugse pelgrims in het Gruuthuse handschrift’, in Oosterman, Stad van koopmanschap en vrede, pp. 9–39.
Brown, A . ‘Bruges and the “Burgundian Theatre-State”: Charles the Bold and Our Lady of the Snow’. History 84 (1999), 573–89.
Brown, A ‘Perceptions of Relics in Late Medieval Bruges’, in D. Higgs Strickland (ed.), Images of Medieval Sanctity: Essays in Honour of Gary Dickson (2007), pp. 185–205.
Brown, A ‘Ritual and State-Building: Ceremonies in Late Medieval Bruges’, in van Leeuwen, Symbolic Communication, pp. 1–28.
Brown, A ‘Urban Jousts in the Later Middle Ages: The White Bear of Bruges.’ Revue belge de philologie et d'histoire 78 (2000), 315–30.
Brown, A. and G. Small , Court and Civic Society in the Burgundian Low Countries c. 1420–1530 (Manchester: Manchester University Press, 2007)
Brown, D. C . Pastor and Laity in the Theology of Jean Gerson. Cambridge: Cambridge University Press, 1987.
Buc, P . The Dangers of Ritual: Between Early Medieval Texts and Social Scientific Theory. Princeton: Princeton University Press, 2001.
Bylina, S . ‘La Religion civique et la religion populaire en Pologne au bas Moyen Age’. In Vauchez , Religion civique, pp. 323–55.
Bynum, C. Walker . Wonderful Blood: Theology and Practice in Late Medieval Northern Germany and Beyond. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2007.
Cabantous, A . Histoire du blasphème en Occident, XVIe–XIXe siècle. Paris: A. Michel, 1998.
Callewier, H . ‘Quis esset episcopus Tornacensis ignorabatur: Het Schisma van Doornik (1483–1506)’. K. U. Leuven Voorlopige publicatie 117 (2009), 1–21.
Chiffoleau, J ‘De omgekeerde wereld van de Brugse ezelpaus: Een omstreden aspect van de laat-middeleeuwse kerkelijke feestcultuur’, Jaarboek voor middeleeuwse geschiedenis 12 (2009), 175–95.
Chevalier, B . ‘La Religion civique dans les bonnes villes: Sa portée et ses limites. Le Cas de Tours’, in Vauchez , Religion civique, pp. 337–49.
Chiffoleau, J . La Comptabilité de l'au-delà: Les Hommes, la mort et la religion dans la région d'Avignon à la fin du moyen âge (vers 1320–vers 1480). Paris: Ecole française de Rome, 1980.
Chiffoleau, J ‘Les Processions parisiennes de 1412: Analyse d'un rituel flamboyant’. Revue historique 114 (1990), 37–76.
Chittolini, G. ‘Civic Religion and the Countryside in Late Medieval Italy’, in T. Dean and C. Wickham (eds.), City and Countryside in Late Medieval and Renaissance Italy: Essays Presented to Philip Jones. London: Hambledon Press, 1990, pp. 69–80.
Coens, M . Le Culte de St Boniface et de ses companions en l'église de Notre-Dame à Bruges. Fulda: Analecta Bollandiana, 1964.
Cohn, S. K . The Cult of Remembrance and the Black Death: Six Renaissance Cities in Central Italy. London: Johns Hopkins University Press, 1992.
Cohn, S. K ‘The Place of the Dead in Flanders and Tuscany’, in B. Gordon and P. Marshall (eds.), The Place of the Dead: Death and Remembrance in Late Medieval and Early Modern Europe. Cambridge: Cambridge University Press, 2000, pp. 17–43.
Coulet, N. ‘Les Jeux de la Fête-Dieu: Une fête médievale?’ Provence historique 126 (1981), 315–20
Crouzet-Pavan, E . ‘Cultures et contre-cultures à propos des logiques spatiales de l'espace public venetien’, in Boone and Stabel , Shaping Urban Identity, pp. 89–107.
Crouzet-Pavan, E ‘Sopra le acque salse’ Espaces, pouvoir et société à Venise à la fin du Moyen Age. Paris: Ecole française de Rome, 1992.
Damen, M . ‘Princely Entries and Gift Exchange in the Burgundian Low Countries: A Crucial Link in Late Medieval Political Culture’. Journal of Medieval History 33 (2007), 233–49.
Damen, M ‘Vorstelijke vensters: Glasraamschenkingen als instrument van devotie, memorie en propaganda (1419–1519)’. Jaarboek voor middeleeuwse geschiedenis 8 (2005), 140–200.
Darnton, R . The Great Cat Massacre and Other Episodes in French Cultural History. London: Allen Lane, 1984.
Dauwe, M . ‘De Cronike van Vlaenderen: Historiografische studie en transcriptie van f. 137v tot f. 420v’. Unpublished licentiaat thesis, University of Ghent, 1987.
Dean, T . The Towns of Italy in the Later Middle Ages. Manchester: Manchester University Press, 2000.
Declerck, P . ‘Commuun en zeven getijden in de Brugse parochiekerken’. ASEB 108 (1971), 117–73.
De Clerq, W ., J. Dumolyn and J. Haemers . ‘“Vivre noblement”: Material Culture and Elite Identity in Late Medieval Flanders’. Journal of Interdisciplinary History 38 (2007), 1–31.
De Jonghe, K . ‘Bourgondische residenties in het graafschap Vlaanderen: Rijsel, Brugge en Gent ten tijde van Filips de Goede.’ Handelingen der maatschappij voor geschiedenis en oudheidkunde te Gent, n.s., 54 (2000), 93–134.
De Jonghe, K ‘The Principal Residence in Mechelen: The Court of Cambrai and the Court of Savoy’, in Eichberger , Women of Distinction, pp. 57–66.
De Jonghe, K ‘Het prinsenhof als “Bourgondische” residentie’, in B. Hillewaert and E. Van Besien (eds.), Het prinsenhof in Brugge. Bruges: Raakvlak/Van de Wiele, 2008, pp. 41–55.
De Keyser, R . ‘Het St Donaaskapittel te Brugge (1350–1450)’. Unpublished doctoral dissertation, Katholieke Universiteit Leuven, 1972.
Delaruelle, E . ‘Les Grands Processions de pénitents de 1349 et 1399’, in E. Delaruelle , La Piété populaire au Moyen Age. Turin: Bottega d'Erasmo, 1975, pp. 280–313.
de Meester, T . and B. Schotte . ‘De woning van de graaf in de 14de eeuw’, in B. Hillewaert and E. Van Besien (eds.), Het prinsenhof in Brugge. Bruges: Raakvlak/Van de Wiele, 2008, pp. 15–16.
De Meyer, I. ‘De sociale strukturen te Brugge in de 14e eeuw’, in W. Blockmans , I. De Meyer , J. Mertens , C. Pauwelijn and W. Vanderpijpen (eds.), Studiën betreffende de sociale stukturen te Brugge, Kortrijk en Gent in de 14e en 15e eeuw. Standen en Landen 54. Kortrijk and Heule: UGA, 1971, pp. 7–78.
Derycke, L . and A.-L. Van Bruaene . ‘Sociale en literaire dynamiek in het vroeg vijftiende-eeuwse Brugge: De oprichting van de rederijkerskamer De Heilige Geest ca. 1428’, in Oosterman, Stad van koopmanschap en vrede, pp. 59–87.
De Smet, J.-J. ‘De liefdadige stichtingen van de Brugse poorter Daniel Coudenkeuken 1360–1374’. Biekorf 70 (1969), 329–37.
De Smet, M . and P. Trio . ‘The Involvement of the Late Medieval Urban Authorities in the Low Countries with Regard to the Introduction of the Franciscan Observance’. Revue d'histoire ecclésiastique 101 (2006), 37–88.
de Stoop, P. ‘Particularités sur les corporations et métiers de Bruges’, ASEB 1 (1843), 133–66.
Dewitte, A. ‘De 173 ghildebroeders van Onser Vrauwe vanden Droghebome 1498’. Biekorf 99 (1999), 149–59.
Dewitte, A. ‘Iconen en ritueel in de Brugse Donaaskerk, 1200–1550’. Biekorf 99 (1999), 44–53.
Dewitte, A. ‘Muziek in de Brugse Onze-Lieve-Vrouwekerk, 1291–1583’. Sacris erudiri 37 (1997), 421–84.
Dewitte, A. ‘Onser Vrauwe vander Loo: Brugge 1349; Damme 1410’. Biekorf 95 (1995), 192–5.
Dewitte, A. ‘Planarii als bron voor cultuur te Brugge in de middeleeuwen’. Biekorf 97 (1997), 297–304.
Dewitte, A. ‘De zeven getijden in de Brugse Walburgakerk 1371–81’. Biekorf 92 (1992), 420–1.
Dewitte, F . 500 jaar vrye archers van mynheere Sint Sebastiaen te Sint-Kruis-Brugge. Bruges: Orion, 1975.
Dickson, G . ‘The Genesis of the Children's Crusade (1212)’, in G. Dickson , Religious Enthusiasm in the Medieval West, Study IV.
Dickson, G ‘The 115 Cults of Saints in Later Medieval and Renaissance Perugia: A Demographic Overview of a Civic Pantheon’, in Dickson , Religious Enthusiasm in the Medieval West, Study X.
Dickson, G Religious Enthusiasm in the Medieval West. Aldershot: Ashgate/Variorum, 2000.
Dobson, R. B . ‘Craft Guilds and City: The Historical Origins of the York Mystery Plays Reassessed’, in A. E. Knight (ed.), The Stage as Mirror: Civic Theatre in Late Medieval Europe. Cambridge: Cambridge University Press, 1997, pp. 91–105.
Duclos, A . Bruges: Histoire et souvenirs. Bruges: Vlaamse Toeristenbond, 1976.
Duclos, A De eerste eeuw van het broederschap der zeven weedommen van Maria in de Sint-Salvators te Brugge. Bruges: ASEB mélanges, 1922.
Duclos, A ‘Les Matines brugeoises’. ASEB 32 (1881), 69–296.
Dumolyn, J . De Brugse opstand van 1436–1438. Standen en Landen 101. Kortrijk: UGA, 1997.
Dumolyn, J ‘Justice, Equity and the Common Good: The State Ideology of the Councillors of the Burgundian Dukes’, in R. Boulton and J. Veenstra (eds.), The Ideology of Burgundy. Leiden: Brill, 2006, pp. 1–20.
Dumolyn, J ‘Population et structures professionelles à Bruges aux XIVe et XVe siècles’. Revue du nord 329 (1999), 43–64.
Dumolyn, J Staatsvorming en vorstelijke ambtenaren in het graafschap Vlaanderen (1419–1477). Antwerp: Garant, 2003.
Dumolyn, J ‘The Terrible Wednesday of Pentecost: Confronting Urban and Princely Discourses in the Bruges Rebellion of 1436–1438’, History 92 (2007), 3–20.
Dumolyn, J. and J. Haemers . ‘Patterns of Urban Rebellion in Medieval Flanders’. Journal of Medieval History 31 (2005), 369–93.
Dumoulin, J . and J. Pycke (eds.). La Grande Procession de Tournai (1090–1992). Tournai: Fabrique de l'église cathédrale, 1992.
Dupond, G . Maagdenverleidsters, hoeren en speculanten: Prostitutie in Brugge tijdens de Bourgondische periode (1385–1515). Bruges: Marc van de Wiele, 1996.
Durkheim, E . The Elementary Forms of the Religious Life. London: Free Press, 1964.
Eichberger, D. (ed.), Women of Distinction: Margaret of York and Margaret of Austria. Leuven: Brepols, 2005.
Espinas, G . Une Guerre sociale interurbaine dans la Flandre Wallonne au XIIIe siècle: Douai et Lille 1284–1285. Paris: Recueil Sirey, 1930.
Flier, M . ‘Seeing Is Believing: The Semiotics of Dynasty and Destiny in Muscovite Rus’, in Howe , Ceremonial Culture, pp. 63–88.
Fouret, C . ‘La Violence en fête: La Course de l’épinette à Lille à la fin du Moyen Age'. Revue du nord 63 (1981), 377–90.
Franke, B . ‘Female Role Models in Tapestries’, in Eichberger , Women of Distinction, pp. 155–6.
Gaillard, J . Ambachten en neringen van Brugge. Bruges, 1854.
Gaillard, J Inscriptions funéraires et monumentales de la Flandre occidentale: Eglise Cathédral de St Donat. Bruges, 1863.
Gaillard, J Recherches historiques sur la chapelle du Saint-Sang à Bruges. Bruges, 1846.
Galvin, M. T. ‘Credit and Parochial Charity in Fifteenth-Century Bruges’, Journal of Medieval History 28 (2002), 131–54.
Galvin, M. T. ‘The Poor Tables in Bruges 1270–1477’. Unpublished doctoral dissertation, University of Columbia, 1998.
Geertz, C . The Interpretation of Cultures. London: Hutchinson Press, 1973.
Geertz, C Negara: The Theatre-State in Nineteenth-Century Bali. Princeton: Princeton University Press, 1981.
Geirnaert, N . ‘De Adornes en de Jeruzalemkapel: Internationale contacten in het laatmiddeleeuwse Brugge’, in N. Geirnaert and A. Vandewalle (eds.), Adornes en Jeruzalem. Bruges: Stad Brugge, 1983, pp. 11–50.
Geirnaert, N ‘Bruges and the Northern Netherlands’, in V. Vermeersch (ed.), Bruges and Europe. Antwerp: Mercator, 1992, pp. 72–98.
Geldhof, J . Pelgrims, dulle lieden en vondelingen te Brugge 1275–1975. Bruges: Psychiatrische Kliniek O.-L.-Vrouw, 1973.
Geltner, G . The Medieval Prison: A Social History. Princeton: Princeton University Press, 2008.
Gilliodts-van Severen, L . Essais d'archéologie brugeoise: Mémoriaux de Bruges. 2 vols. Bruges: L. de Plancke, 1913–20.
Godar, H . Histoire de la gilde des archiers de S.-Sebastien de la ville de Bruges. Bruges: A. G. Stainforth, 1947.
Godding, P . ‘Le Testament princier dans les Pays-Bas méridionaux (12e–15e siècles): Acte privé et instrument politique’, Tijdschrift voor Geschiedenis 64 (1993), 217–35.
Goldberg, P. J. P . ‘Coventry's “Lollard” Programme and the Making of Utopia’, in R. Horrox and S. Rees-Jones (eds.), Pragmatic Utopias: Ideals and Communities 1200–1630. Cambridge: Cambridge University Press, 2001, pp. 97–116.
Goudriaan, K . ‘Gilden en broederschappen in de Middeleeuwen’, in K. Goudriaan , M. Hulshof and P. Lourens , De gilden in Gouda: Tentoonstelling in Museum Het Catharina Gasthuis te Gouda. Zwolle, 1996, pp. 21–41.
Graf, K . ‘Erinnerungsfeste in der spätmittelalterlichen Stadt,’ in Brand, Monnet and Staub , Memoria, communitas, civitas, pp. 263–73.
Greve, A. ‘Hansen, Hosteliers und Herbergen: Studien zum Aufenthalt hansischen Kaufleute in Brügge im 14. und 15. Jahrhundert’. Unpublished doctoral thesis, University of Ghent, 1998.
Hadziiossif, J . ‘L'Ange custode de Valence’, in Vauchez , Religion civique, pp. 136–52.
Haemers, J . For the Common Good: State Power and Urban Revolts in the Reign of Mary of Burgundy (1477–1482). Turnhout: Brepols, 2008.
Haemers, J ‘A Moody Community? Emotion and Ritual in Late Medieval Urban Revolts’, in E. Lecuppre-Desjardin and A.-L. Van Bruaene (eds.), Emotions in the Heart of the City (14th–16th Century). Turnhout: Brepols, 2004, pp. 63–81.
Haemers J . and E. Lecuppre-Desjardin , ‘Conquérir et reconquérir l'espace urbain: Le Triomphe de la collectivité sur l'individu dans le cadre de la révolte brugeoise’, in C. Deligne and C. Billen (eds.), Voisinages, coexistences, appropriations: Groupes sociaux et territoires urbains (Moyen Age–16e siècle). Turnhout: Brepols, 2007, pp. 119–43.
Haggh-Huglo, B . ‘Music, Liturgy, and Ceremony in Brussels, 1350–1500’. Unpublished doctoral dissertation, University of Illinois at Urbana-Champaign, 1988.
Hanawalt B . and K. L. Reyerson (eds.). City and Spectacle in Medieval Europe. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1994.
Handelman, D . Models and Mirrors: Towards an Anthropology of Public Events. 2nd edn. Cambridge: Cambridge University Press, 1999.
Head T . and R. Landes (eds.). The Peace of God: Social Violence and Religious Response in France around the Year 1000. Ithaca, NY: Cornell University Press, 1992.
Henderson, J . The Renaissance Hospital: Healing the Body and Healing the Soul. London: Yale University Press, 2006.
Herlihy, D . Medieval and Renaissance Pistoia. London: Yale University Press, 1967.
Heysse, A . ‘Trois Couvents des observants à Bruges et environs (1461, 1462, 1468)’. Archivum franciscanum historicum 41 (1948), 217–39.
Hodum, A . ‘Oorsprong van de broderschap van O. L. Vrouw Presentatie in de Sint-Jacobskerk te Brugge’. ASEB 91 (1954), 97–116.
Horodowich, E . ‘Civic Identity and the Control of Blasphemy in Sixteenth-Century Venice’. Past and Present 181 (2003), 3–33.
Houbaert, A . ‘Mindebroederskloosters in de Zuidelijke Nederlanden, 12, Brugge’. Franciscana 31 (1977), 119–27,
Howe, N . (ed.). Ceremonial Culture in Pre-Modern Europe. Notre Dame, IN: University of Notre Dame, 2007.
Howell, M. C . The Marriage Exchange: Property, Social Place, and Gender in Cities of the Low Countries, 1300–1500. Chicago: University of Chicago Press, 1998.
Howell, M. C ‘The Spaces of Late Medieval Urbanity’, in Boone and Stabel , Shaping Urban Identity, pp. 3–23.
Huglo, M . Les Manuscrits du processional. 2 vols. Munich: Henle, 1999, 2004.
Huizinga, J . The Autumn of the Middle Ages, trans. R. J. Payton and U. Mammitzsch . Chicago: University of Chicago Press, 1996.
Humphreys C . and J. A. Laidlaw . The Archetypal Actions of Ritual: A Theory of Ritual Illustrated by the Jain Rite of Worship. Oxford: Oxford University Press, 1994.
Hurlbut, J . ‘“Vive Bourgongne est nostre cry”: Ceremonial Entries of Philip the Good and Charles the Bold (1419–1477)’. Unpublished doctoral dissertation, Indiana State University, 1990.
Huyghebaert, N . ‘Iperius et la translation de la relique du Saint Sang à Bruges’. ASEB 100 (1963), 110–87.
Huys, E . Duizend jaar mutualiteit bij de vlaamse gilden. Kortrijk: Vermaut, 1926.
Irwin, J. L . ‘The Mystical Music of Jean Gerson’. Early Music History 1 (1981), 187–201.
James, M . ‘Ritual, Drama and the Social Body in the Late Medieval English Town’, in M. James , Society, Politics and Culture: Studies in Early Modern England. Cambridge: Cambridge University Press, 1986, pp. 16–47.
Johnstone, A. F . ‘English Guilds and Municipal Authority’. Renaissance and Reformation 13 (1989), 73–83.
Kertzer, D . Ritual, Politics and Power. New Haven, CT: Yale University Press, 1988.
Kipling, G. Enter the King: Theatre, Liturgy and Ritual in the Medieval Civic Triumph. Oxford: Oxford Universiti Press, 1998.
Kneud, P . Burgers in het geweer: De schutterijen in Holland 1550–1700. Hilversum: Historische Vereniging Holland, Verloren, 1994.
Kuys, J . ‘Secular Authorities and Parish Church Building in Late Medieval Towns in the Netherlands’, in M. De Smet , J. Kuys and P. Trio (eds.), ‘Processions and Church Fabrics in the Low Countries during the Late Middle Ages’, K. U. Leuven Voorlopige publicatie 111 (2006), 109–33.
Lecuppre-Desjardin, E . La Ville des cérémonies: Essai sur la communication politique dans les anciens Pays-Bas bourguignons. Turnhout: Brepols, 2004.
Lefebvre, H . The Production of Space, trans. D. Nicholson-Smith . Oxford: Basil Blackwell, 1991.
Lemahieu, M . De koninklijke hoofdgilde Sint-Sebastiaan Brugge 1379–2005. Bruges: Koninklijke Hoofdgilde Sint-Sebastiaan, 2005.
Löther, A . Prozessionen in Spätmittelalterlichen Städten. Cologne: Böhlau, 1999.
Lukes, S . ‘Political Ritual and Social Integration’, in Essays in Social Theory. London: Macmillan, 1977, pp. 52–73.
Maillot, J.-F . ‘Note sur la pratique du rachat des pèlerinages imposés à Lille’, Revue du nord 359 (2005), 67–87.
Mänd, A . Urban Carnival: Festive Culture in the Hanseatic Cities of the Eastern Baltic, 1350–1550. Turnhout: Brepols, 2005.
Maréchal, G . De sociale en politieke gebondenheid van het Brugse hospitaalwezen in de middeleeuwen. Standen en Landen 73. Kortrijk: UGA, 1978.
Maréchal, J . Europese aanwezigheid te Brugge: De vreemde kolonies (XIVde–XIXde eeuw. Bruges: Genoootschap voor Geschiedenis, 1985.
Maréchal, J ‘Het wezengeld in de Brugsche stadfinanciën van de middeleeuwen’. ASEB 82 (1939), 1–41.
Mareel, S . ‘Jan de Scheereres Triumphe ghedaen te brugghe ter intreye van Caerle: Teksteditie met inleiding en aantekeningen’, Jaarboek De Fonteine 55 (2005), 79–143.
Martens, M. P. J . Lodewijk van Gruuthuse: Mecenas en europees diplomat c. 1427–1492. Bruges: Stichting Kunstboek, 1992.
Matz, J.-M . ‘Le Développement tardif d'une religion civique dans une ville épiscopale: Les Processions à Angers (1450–1550)’, in Vauchez, Religion civique, pp. 251–66.
McGuire, P. B . ‘Late Medieval Care and Control of Women: Jean Gerson and His Sisters’, Revue d'histoire ecclésiastique 92 (1997), 5–37.
McIntosh, M . Controlling Misbehaviour in England, 1370–1600. Cambridge: Cambridge University Press, 1998.
McRee, B. R . ‘Unity or Division? The Social Meaning of Guild Ceremony in Urban Communities’, in Hanawalt and Reyerson , City and Spectacle, pp. 189–207.
Muir, E . Civic Ritual in Renaissance Venice. Princeton: Princeton University Press, 1981.
Muir, E ‘The Eye of the Procession: Ritual Ways of Seeing in the Renaissance’, in Howe , Ceremonial Culture, pp. 129–53.
Muir, E ‘Patterns of Social Capital: Stability and Change in Comparative Perspective. Part 1’. Journal of Interdisciplinary History 29 (1999), 379–406.
Muir, E Ritual in Early Modern Europe. Cambridge: Cambridge University Press, 1997.
Muir, E ‘The Virgin on the Street-Corner: The Place of the Sacred in Italian Cities’, in S. Ozment (ed.), Religion and Culture in the Renaissance and Reformation. Kirksville, MO: Sixteenth Century Journal Publishers, 1989.
Murray, J. M . Bruges, Cradle of Capitalism 1280–1390. Cambridge: Cambridge University Press, 2005.
Murray, J. M ‘The Liturgy of the Count's Advent in Bruges, from Galbert to Van Eyck’, in Hanawalt and Reyerson, City and Spectacle, pp. 137–52.
Murray, J. M Notarial Instruments in Flanders between 1280–1452. Brussels: Koninklijke Commissie voor Geschiedenis, 1995.
Naessens, M . ‘Judicial Authorities’ Views of Women's Roles in Late Medieval Flanders,' in E. E. Kittell and M. A. Suydam (eds.), The Texture of Society: Medieval Women in the Southern Low Countries. Basingstoke: Palgrave Macmillan, 2004, pp. 51–77.
Nicholas, D. ‘In the Pit of the Burgundian Theatre State: Urban Traditions and Princely Ambitions in Ghent, 1360–1420’, in B. A. Hanawalt and K. L. Reyerson , City and Spectacle in Medieval Europe. Minneapolis: University of Minnesota Press, 1994, pp. 271–95.
Nicholas, D. The Later Medieval City 1300–1500. London: Longman, 1997.
Nijsten, G . In the Shadow of Burgundy: The Court of Guelders in the Late Middle Ages. Cambridge: Cambridge University Press, 2004.
Oosterman, J . ‘Anthonis de Roovere. Het werk: Overlevering, toeschrijving en plaatsbepaling’, Jaarboek De Fonteine 45–6 (1995–6), 29–140.
Oosterman, J ‘De Excellente cronike van Vlaenderen en Anthonis de Roovere’. Tijdschrift voor Nederlandse taal en letterkunde 118 (2002), 22–37.
Oosterman, J ‘Oh Flanders Weep! Anthonis de Roovere and Charles the Bold’, in M. Gosman , A. J. Vanderjagt and J. R. Veenstra (eds.), The Growth of Authority in the Medieval West. Groningen: E. Forsten, 1999, pp. 257–67.
Oosterman, J (ed.), Stad van koopmanschap en vrede: Literaire cultuur in Brugge op de drempel van de rederijkerstijd. Leuven: Peters, 2005.
Paravicini, W . ‘La Cour de Bourgogne selon Olivier de la Marche’, in ‘Autour d'Olivier de la Marche’: Rencontres de Chalon-sur Sâone. Publication du Centre Européen d'Etudes Bourguignonnes (XIVe–XVe s.) 43 (2003), pp. 89–124.
Parsons, G . Perspectives on Civil Religion. Aldershot: Ashgate, 2002.
Parsons, G Siena, Civil Religion and the Sienese. Aldershot: Ashgate, 2004.
Pascoe, L. B . Jean Gerson: Principles of Church Reform. Leiden: Brill, 1973.
Peyer, H. C . Stadt und Stadtpatron im mittelalterlichen Italien. Zurich: Europa, 1955.
Pfaff, R. W . New Liturgical Feasts in Later Medieval England. Oxford: Oxford University Press, 1970.
Phythian-Adams, C . Desolation of a City: Coventry and the Urban Crisis of the Late Middle Ages. Cambridge: Cambridge University Press, 1979.
Pirenne, H . Early Democracies in the Low Countries: Urban Society and Political Conflict in the Middle Ages and Renaissance. New York: Harper and Row, 1963.
Poeck, D. W . ‘Rituale der Ratswahl in westfälischen Städten’, in B. Stollberg-Rilinger (ed.), Vormoderne politische Verfahren. Zeitschrift für historische Forschung 25. Berlin: Duncker and Humblot, 2001, pp. 207–62.
Pleij, H . ‘Inleiding: Op belofte van profijt’, in H. Pleij , Op belofte van profijt: Stadsliteratuur en burgermoraal in de Nederlandse letterkunde van de middeleeuwen. Amsterdam: Prometheus, 1991, pp. 8–51.
Pleij, H De sneeuwpoppen van 1511: Stadscultuur in de late middeleeuwen. Amsterdam: Prometheus, 1988.
Ramakers, B. A. M . ‘Multifaceted and Ambiguous: The tableaux vivants in the Bruges Entry of 1440’, in R. Suntrup and J. R. Veenstra (eds.), Medien der Symbolik in Spätmittelalter und Früher Neuzeit. Frankfurt am Main: Peter Land, 2005, pp. 163–94.
Ramakers, B. A. M Spelen en figuren: Toneelkunst en processiecultuur in Oudenaarde tussen middeleeuwen en moderne tijd. Amsterdam: Prometheus, 1996.
Roberts, A. M . ‘The Chronology and Political Significance of the Tomb of Mary of Burgundy’. The Art Bulletin 71 (1989), 376–400.
Roggen, H. R . ‘De Clarissen-Coletine van Brugge (1479–1990)’. Franciscana 50 (1995), 87–99.
Rosser, G . ‘All for One – Constructing an Identity for the Republic of Genoa in the Seventeenth Century: Official Memory and Its Resistance’, in Brand, Monnet and Staub , Memoria, communitas, civitas, pp. 33–8.
Rosser, G ‘Urban Culture and the Church 1300–1540’, in D. M. Palliser (ed.), The Cambridge Urban History of Britain: Volume 1 600–1540. Cambridge: Cambridge University Press, 2000, pp. 335–69.
Rubin, M . Corpus Christi: The Eucharist in Late Medieval Culture. Cambridge: Cambridge University Press, 1991.
Ryckaert, M . Brugge: Historische stedenatlas van Belgie. Brussels: Gemeentekrediet, 1991.
Saint-Denis, A . ‘L'Apparition d'une identité urbaine dans les villes de commune de France du Nord aux XIIe et XIIIe siècles’, in Boone and Stabel , Shaping Urban Identity, pp. 65–87.
Sangren, P. S . History and Magical Power in a Chinese Community. Stanford: Stanford University Press, 1987.
Schenk, G. J . Zeremoniell und Politik: Herrschereinzüge im spätmittelalterlichen Reich. Cologne: Böhlau, 2003.
Schouteet, A . ‘De broederschap van Onze-Lieve-Vrouw van Hulsterlo, 14de–16de eeuw: Archief en ledenlijst’. ASEB 127 (1990), 109–44.
Schouteet, A De klerken van de vierschaar te Brugge. Bruges: Gemeentebestuur, 1975.
Selzer, S . ‘Bürger an König Artus’ Tafel: Gemeinschaft und Erinnerung in den Artushöfen des Preußenlandes', in T. Hill and D. W. Poeck (eds.), Gemeinschaft und Geschichtsbilder im Hanserum. Frankfurt am Main: Peter Lang, 2000, pp. 123–43.
Schreiner, K . ‘Laienfrömmigkeit: Frömmigkeit von Eliten oder Frömmigkeit des Volkes? Zur sozialen Verfasstheit laikaler Frömmigkeitpraxis im späten Mittelalter’, in K. Schreiner (ed.), Laienfrömmigkeit im späten Mittelalter: Formen, Funktionen, politisch-soziale Zusammenhänge. Munich: Oldenbourg, 1992, pp. 1–78.
Signori, G . ‘Ritual und Ereignis: Die Straßburger Bittgänge zur Zeit der Burgunderkriege (1474–1477)’, Historische Zeitschrift 264 (1997), 281–328.
Simons, W . Bedelordekloosters in het graafschap Vlaanderen: Chronologie en topographie van de bedelordenverspreiding voor 1350. Bruges: Stichting Jan Cobbaut, 1987.
Simons, W Stad en apostolaat: De vestingen van de bedelorden in het graafschap Vlaanderen. Brussels: Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen, 1987.
Small, G. George Chastelain and the Shaping of Valois Burgundy. Woodbridge: Boydell Press, 1997.
Simons, W ‘When indiciaires Meet rederijkers: A Contribution to the History of the Burgundian “Theatre State”, in Oosterman (ed.), Stad van koopmanschap, pp. 133–61.
Soly, H . ‘Plechtige intochten in de steden van de Zuidelijke Nederlanden tijdens de overgang van middeleeuwen naar Nieuwe Tijd: Communicatie, propaganda, spektakel’. Tijdschrift voor geschiedenis 97 (1984), 341–61.
Sommé, M. Isabelle de Portugan, duchesse de Bourgogne: Une Femme an pouvoir an XVe siècle. Paris: Presses Universitaires de Septentrion, 1998.
Sosson, J.-P . ‘Finances communales et dette publique: Le Cas de Bruges à la fin du XIIIe siècle’, in J.-M. Dusvosquel and E. Thoen (eds.), Peasants and Townsmen in Medieval Europe: Studies in Honorem Adriaan Verhulst. Ghent: Snoeck-Ducaju en Zoon, 1995, pp. 239–57.
Stabel, P . Dwarfs among Giants: The Flemish Urban Network in the Late Middle Ages. Leuven: Garant, 1997.
Stabel, P ‘Guilds in Late Medieval Flanders: Myths and Realities of Guild Life in an Export-Driven Environment’. Journal of Medieval History 30 (2004), 187–212.
Stabel, P ‘The Market-Place and Civic Identity in Late Medieval Flanders’, in Boone and Stabel, Shaping Urban Identity, pp. 43–64.
Staub, M . ‘Eucharistie et bien commun: L'Economie d'une nouvelle pratique à l'exemple des paroisses de Nuremberg dans la seconde moitié du XVe siècle. Sécularisation ou religion civique?’ in Vauchez, Religion civique, pp. 445–70.
Staub, M Les Paroisses et la cité de Nuremberg en xiiie siècle à la Réforme. Paris: École des hautes etudes en sciences sociales, 2003.
Stein, R . ‘Cultuur en politiek in Brussel in de vijftiende euuw: Wat beoogde het Brussels stadsbestuur bij de annexatie van de plaatselijke ommegang?’ in H. Pleij (ed.), Op belofte van profijt: Stadsliteratuur en burgermoraal in de Nederlandse letterkunde van demiddeleeuwen. Amsterdam: Prometheus, 1991, pp. 8–51.
Strohm, R . Music in Late Medieval Bruges. Oxford: Oxford University Press, 1985.
Strubbe, E. I . ‘Van de erste naar de tweede omwalling van Brugge’. ASEB 100 (1963), 271–300.
Suydam, M . ‘Background: An Introduction to Performance Studies,’ in M. A. Suydam and J. E. Ziegler (eds.), Performance and Transformation: New Approaches to Late Medieval Spirituality. Basingstoke: Macmillan, 1999, pp. 1–25.
Symes, C. A Common Stage: Theater and Public Life in Medieval Arras. Ithaca, NY: Koninklijke Commissie voor Geschiedenis, 2007.
Tacconi, M. S . ‘Appropriating the Instruments of Worship: The 1512 Medici Restoration and the Florentine Cathedral Choirbooks’. Renaissance Quarterly 56 (2003), 333–76.
TeBrake, W. H . A Plague of Insurrection: Popular Politics and Peasant Revolt in Flanders, 1323–1328. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1993.
Terpstra, N . ‘Confraternal Prison Charity and Political Consolidation in Sixteenth-Century Bologna’. Journal of Modern History 66 (1994), 217–48.
Terpstra, N Lay Confraternities and Civic Religion in Renaissance Bologna. Cambridge: Cambridge University Press, 1995.
Thoen, E . ‘Verhuizen naar Brugge in de late middeleeuwen’, in H. Soly and R. Vermier (eds.), Beleid en bestuur in de oude Nederlanden: Liber amicorum Prof. Dr M. Baelde. Ghent: Vakgroep Nieuwe Geschiedenis, 1993, pp. 329–49.
Toussaert, J . Le Sentiment religieux en Flandre à la fin du moyen âge. Paris: Plon, 1963.
Trexler, R. C . Public Life in Renaissance Florence. New York: Academic Press, 1980.
Trio, P . ‘Les Confréries comme expression de la solidarité et de conscience urbaine aux Pays-Bas à la fin du Moyen-Age’, in Brand, Monnet and Staub, Memoria, communitas, civitas, pp. 131–41.
Trio, P De Gentse broederschappen (1182–1580). Ghent: Maatschappij voor Geschiedenis en Oudheidkunde te Gent, 1990.
Trio, P ‘Middeleeuwse broederschappen in de Nederlanden: Een balans en perspectieven voor verder onderzoek’. Tijdschrift voor de geschiedenis van het Katholiek leven in de Nederlanden 3 (1994), 97–109.
Trio, P Volksreligie als spiegel van den stedelijke samenleving: De broederschappen te Gent in de late middeleeuwen. Leuven: Universitaire Pers Leuven, 1993.
Trio P . and M. De Smet . ‘Processions in Towns: The Intervention of Urban Authorities in the Late Medieval Processions of the Low Countries’, in M. De Smet , J. Kuys and P. Trio , ‘Processions and Church Fabrics in the Low Countries during the Late Middle Ages’, K. U. Leuven Voorlopige publicatie 111 (2006), 5–91.
Turner, V . The Ritual Process: Structure and Anti-Structure. London: Routledge and Kegan Paul, 1969.
Vale, M . The Princely Court: Medieval Courts and Culture in North-West Europe, 1270–1380. Oxford: Oxford University Press, 2001.
Valois, N . La France et la Grande Schism. 2 vols. Paris: A. Picard et fils, 1896–1902.
Van Bruaene, A.-L . Om beters wille: Rederijkerskamers en de stedelijke cultuur in de zuidelijke Nederlanden 1400–1650. Amsterdam: Amsterdam University Press, 2008.
Van Cauwenbergh , E. Les Pélérinages expiatoires et judiciaires dans le droit communal de la Belgique au moyen âge. Leuven: Université de Louvain, 1922.
van Cortoen, J . Triomphe van het helig kruise Christ Jesu. Bruges, 1871.
van de Capelle, S . ‘De OLV-broederschap ter sneeuw te Brugge gedurende de late middeleeuwen (ca. 1467–1536)’. Unpublished licentiaat thesis, Katholieke Universiteit Leuven, 1997.
van de Casteele, D . ‘Préludes historiques de la ghilde des ménestrels de Bruges, suivies de la légende d'une sainte chandelle confiée à sa garde’. ASEB 14 (1868), 123–42.
Van den Abeele, A . Het ridderlijk gezelschap van de Witte Beer. Bruges: Walleyn, 2000.
Van den Heuvel, J . ‘De historiek van Blindekenprocessie’, in J. Van den Heuvel , Van Blindekens naar de Potterie. Bruges: Jongkristen Onthaal voor Toerisme, 1980, pp. 99–155.
Van den Neste, E . Tournois, joûtes, pas d'armes dans les villes de Flandre à la fin du Moyen Age (1300–1486). Paris: Ecole des Chartes, 1996.
Vandeputte, F . ‘La Chapelle des comtes de Flandre à Courtrai’. ASEB 10 (1875), 189–212.
Van der Bauwhede, D . and M. Goetinck (eds.). Brugge in de Geuzentijd: Bijdragen tot de geschiedenis der Hervorming te Brugge en het Brugse Vrije tijdens de 16de eeuw. Bruges: Westvlaamse Gidsenkring, 1982.
vander Elst, E . L'Hôpital Saint-Jean de Bruges (de 1188 à 1500). Bruges: Vercruysse-Vanhove, 1975.
van der Velden, H . ‘Cambyses for Example: The Origins and Function of an Exemplum iustitiae in Netherlandish Art of the Fifteenth, Sixteenth and Seventeenth Centuries’. Simiolus: Netherlands Quarterly for the History of Art 23/1 (1995), 5–62.
van der Velden, H ‘Petrus Christus's Our Lady of the Dry Tree’. Journal of the Warburg and Courtauld Institutes 60 (1997), 89–110.
Vandekerckhove, S . ‘De Chronike van de lande de Vlaendre’. Unpublished licentiaat thesis, University of Ghent, 2007.
Vanderwalle, A . (ed.), Les Marchands de la Hanse et la banque des Medicis. Bruges: marché d'échanges culturels en Europe. Bruges: Stichting Kunstboek, 2002.
Van Engen, J . Sisters and Brothers of the Common Life. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 2008.
Vanhaverbeke, K . ‘De reële machtstructuren binnen het stadsbestuur van Brugge in de periode 1375–1407: Verslag van een prosopografische studie’. ASEB 135 (1998), 3–54.
van Houtte, J. A . De geschiedenis van Brugge. Tielt: Lannoo, 1982.
Vanhoutryve, A . De Brugse kruisboogilde van Sint-Joris. Bruges: Heemkundige Kring Maurits van Coppenolle, 1968.
van Leeuwen, J . ‘Balancing Tradition and Rites of Rebellion: The Ritual Transfer of Power in Bruges on 12 February 1488’, in van Leeuwen, Symbolic Communication, pp. 65–81.
van Leeuwen, J ‘Introduction’, in van Leeuwen, Symbolic Communication, pp. vii–xx.
van Leeuwen, J ‘Municipal Oaths, Political Virtues and the Centralised State: The Adaption of Oaths of Office in Fifteenth-Century Flanders’. Journal of Medieval History 31 (2005), 185–210.
van Leeuwen, J ‘Praise the Lord for This Peace! The Contribution of Religious Institutions to the Ceremonial Peace-Proclamations in Late Medieval Flanders (1450–1550)’, in M. De Smet and P. Trio (eds.), The Use and Abuse of Sacred Spaces in Towns. Leuven: Leuven University Press, 2006, pp. 47–70.
van Leeuwen, J (ed.) Symbolic Communication in Late Medieval Towns. Leuven: Leuven University Press, 2006.
van Leeuwen, J De Vlaamse wetsvernieuwing: Een onderzoek naar de jaarlijkse keuze en aanstelling van het stadsbestuur in Gent, Brugge en Ieper in de Middeleeuwen. Brussels: Koninklijke Vlaamse Academie van Belgie voor Wetenschappen en Kunsten, Nieuwe reeks, 2004.
van Praet, J . Jaer-Boek der keyzerlyke end koninglyke hoofd-gilde van edelen ridder sint Joris. Bruges, 1786.
Vansteenberghe, E . ‘Gerson à Bruges’. Revue d'histoire ecclésiastique (1935), 5–52.
Van Uytven, R . ‘Scènes de la vie sociale dans les villes des Pays-Bas du XIVe au XVIe siècles’, in R. Van Uytven , Actes du colloque ‘La Sociabilité urbaine en Europe du Nord-Ouest du XIVe au XVIIIe siècle’. Douai: Lefebvre-Lévêque, 1983, pp. 11–31.
Van Zuylen Van Nyvelt . Episodes de la vie des ducs de Bourgogne à Bruges. Bruges, n.d.
Vauchez, A . ‘Afterword’, in J. Cannon and A. Vauchez , Margherita of Cortona and the Lorenzetti: Sienese Art and the Cult of a Holy Woman in Medieval Tuscany. Philadelphia: University of Pennsylvania Press, 1999, pp. 221–4.
Vauchez, A The Laity in the Middle Ages, trans. M. J. Scheider . Notre Dame, IN: Notre Dame University Press, 1993.
Vauchez, A ‘Liturgy and Folk Culture in the Golden Legend,’ in A. Vauchez, The Laity in the Middle Ages, pp. 129–39.
Vauchez, A ‘Patronage of Saints and Civic Religion in the Italy of the Communes’, in Vauchez, The Laity in the Middle Ages, pp. 153–68.
Vauchez, A (ed.), La Religion civique à l'époque médiévale et moderne (Chrétienté et Islam): Actes du colloque de Nanterre (21–23 juin 1993). Rome: Ecole française de Rome, 1995.
Vaughan, R. Charles the Bold. Woodbridge: Boydell Press, 2002.
Verschelde, K . De kathedrale van S. Salvator te Brugge. Bruges: Boekdrukkery van Edw. Gaillard, 1863.
Verschelde, K ‘Les Matines brugeoises et la procession du Saint Sang’. ASEB 17 (1880), 119–24.
Viaene, A . ‘Nieuwe jaer van Brugghe: Een gelegenheidsgedicht van Anthonis de Roovere, 1480’. Biekorf 60 (1959), 7–11.
Viaene, A ‘Zweren ten Heleghen Bloede: Oudste getuignis van verering der reliek in de St Baseliskerk te Brugge’. Biekorf 64 (1963), 176–80.
Vleeschouwers-Van Melkebeek, M . ‘Het archief van de bisschoppen van Doornik: Een inventaris uit 1477’. Handelingen van de Koninklijke Commissie voor Geschiedenis 199 (1983), 121–375.
Vleeschouwers-Van Melkebeek, M ‘De mazen van het net: Samenwerking tussen de kerkelijke rechtbanken van Doornik en Brugge in de late middeleeuwen’. Handelingen van de Koninklijke Commissie voor de uitgave der Oude Wetten en Verordeningen van België 43 (2002), 167–96.
Weale, W. H. J . ‘La Procession et les confréries de Notre-Dame de Roosebeke’. La Flandre 3 (1869–70), 154–87.
Wegman, R. C . The Crisis of Music in Early Modern Europe 1470–1530. London: Routledge, 2005.
Weissman, R. F. E . Ritual Brotherhood in Renaissance Florence. London: Academic Press, 1982.
White, C . Music and Ceremony at Notre Dame of Paris 500–1550. Cambridge: Cambridge University Press, 1989.
Wilson, J. C . Painting in Bruges at the Close of the Middle Ages. Philadelphia: University of Pennsylvania Press,1998.
Wyffels, C . De oorsprong der ambachten in Vlaanderen en Brabant. Brussels: Koninklijke Vlaamse Academie voor Wetenschappen, 1951.
Zotz, T . ‘Adel, Burgertum und Türnier in deutschen Städten vom 13. bis 15. Jahrhundert’, in J. Fleckenstein (ed.), Das ritterliche Türnier im Mittelalter. Göttingen: Vandenhoeck and Ruprecht, 1985, pp. 450–99.